{"id":1234,"date":"2024-03-05T11:00:44","date_gmt":"2024-03-05T10:00:44","guid":{"rendered":"http:\/\/dinges.pl\/?p=1234"},"modified":"2024-03-05T12:09:13","modified_gmt":"2024-03-05T11:09:13","slug":"krzemowa-dolina-czy-wyrabany-chodnik","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/dinges.pl\/?p=1234","title":{"rendered":"Krzemowa dolina czy wyr\u0105bany chodnik?"},"content":{"rendered":"\n

\/Tekst opublikowany w 2023 w portalu slazag.pl, zaktualizowany\/ <\/p>\n\n\n\n

Wiele m\u00f3wi si\u0119 i pisze o rozwoju wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego, transformacji gospodarczej obszar\u00f3w g\u00f3rniczych, przeobra\u017ceniu gospodarczym regionu. M\u00f3wi si\u0119 i pisze o przekszta\u0142ceniu zag\u0142\u0119bia w\u0119gla i stali \u2013 kt\u00f3rego rola w utrzymywaniu gospodarki ca\u0142ego pa\u0144stwa by\u0142a krytycznie wa\u017cna przez ostatnie stulecie \u2013 w zag\u0142\u0119bie nowych technologii, nauki, przemys\u0142u o numerach od 4.0 w g\u00f3r\u0119, us\u0142ug i tak dalej. W tak\u0105 nasz\u0105 niemal \u201ekrzemow\u0105 dolin\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Na pierwszy rzut oka wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce istotnie tak si\u0119 dzieje. W ostatnich dekadach wok\u00f3\u0142 nas powsta\u0142y nowe zak\u0142ady przemys\u0142owe, hale produkcyjne, centra logistyczne i szklane biurowce pe\u0142ne m\u0142odych ludzi \u015bwiadcz\u0105cych us\u0142ugi finansowe lub informatyczne dla najdalszych kra\u0144c\u00f3w globu. W miejsce stopniowo unieruchamianych wie\u017c wyci\u0105gowych kopal\u0144 i wygaszanych piec\u00f3w hutniczych pojawi\u0142y si\u0119 muzea, lofty, teatry lub galerie. A czasami pozosta\u0142y jeszcze puste przestrzenie. Pojawi\u0142y si\u0119 wi\u0119c nowoczesne linie produkcyjne, pojawi\u0142y si\u0119 mi\u0119dzynarodowe korporacje ze swoimi wadami i zaletami. Pojawi\u0142y si\u0119 nowe kierunki dojazd\u00f3w do pracy, nie tylko do najbli\u017cszej fabryki. Wiele zmian wok\u00f3\u0142 nas nale\u017cy niew\u0105tpliwie odnotowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Nie mo\u017cna zaprzeczy\u0107, \u017ce dzieci lub wnuki g\u00f3rnik\u00f3w, hutnik\u00f3w czy pracownik\u00f3w zaplecza przemys\u0142owego ju\u017c coraz rzadziej pracuj\u0105 w zawodach swoich przodk\u00f3w. Losy kolejnych pokole\u0144 rozdzieli\u0142y si\u0119 i zr\u00f3\u017cnicowa\u0142y. Cz\u0119\u015b\u0107 uchwyci\u0142a si\u0119 nowych mo\u017cliwo\u015bci, zdoby\u0142a inne wykszta\u0142cenie, uko\u0144czy\u0142a studia, pracuje w us\u0142ugach, przemy\u015ble, administracji. Nie zawsze s\u0105 to zawrotne \u015bcie\u017cki karier, czasem jest to po prostu \u017cycie z dnia na dzie\u0144, bez w\u0142asnego mieszkania lub ze zniewalaj\u0105cymi na kilka dekad kredytami. Cz\u0119\u015b\u0107 utraci\u0142a zdolno\u015b\u0107 wyj\u015bcia poza odziedziczone bezrobocie i minima socjalne. Uzale\u017cni\u0142a si\u0119 od alkoholu, zasi\u0142k\u00f3w lub dorywczych prac, tak te\u017c niestety wychowuje swoje dzieci. Jeszcze inni wyjechali za granic\u0119 zwi\u0105zawszy swe losy z innymi krajami Europy lub \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n

Wr\u00f3\u0107my jednak do gospodarki. Czy rzeczywi\u015bcie na \u015al\u0105sku i w Zag\u0142\u0119biu nast\u0105pi\u0142a przemiana technologiczna godna przyznania jej miana drugiej \u201ekrzemowej doliny\u201d? Czy zaplecze naukowe rodzimych uczelni kipi od innowacyjnych startup\u00f3w, a w strefach ekonomicznych produkuje si\u0119 nanomateria\u0142y, zaawansowane technologie p\u00f3\u0142przewodnikowe, nap\u0119dy wodorowe lub roboty? A mo\u017ce \u015bwiatowe koncerny lokuj\u0105 tutaj kolejne centra badawczo-rozwojowe? Niestety, odpowied\u017a rzadko kiedy jest pozytywna, co nie znaczy, \u017ce nie ma w okolicy takich miejsc b\u0105d\u017a przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 w og\u00f3le. Owszem, s\u0105. Jednak nie spos\u00f3b p\u0119cznie\u0107 z regionalnej dumy na wie\u015b\u0107 o otwarciu nowej linii produkcyjnej wi\u0105zek kablowych czy kolejnym centrum prze\u0142adunku tir\u00f3w z hektarem blachy nad g\u0142owami. Albo od \u015bwiadomo\u015bci, \u017ce praca w centrach us\u0142ug wsp\u00f3lnych w sensie warto\u015bci dodanej tak naprawd\u0119 cz\u0119sto niewiele odbiega od wyr\u0105bywania kilofem w\u0119gla na przodku w kopalni przez dziadka lub pradziadka, przy czym obecnie narz\u0119dziem pracy bywa laptop, arkusz kalkulacyjny, baza danych lub komunikator. A zamiast go\u0142\u0119bi karmionych na placu czy skata po szychcie s\u0105 przys\u0142owiowe ju\u017c korporacyjne owocowe czwartki i wyjazdy integracyjne\u2026<\/p>\n\n\n\n

Brakuje nieco tej najg\u0142\u0119bszej innowacyjnej iskry intelektualnej, pionierskich wyzwa\u0144, ryzyka ale i sukces\u00f3w przedsi\u0119wzi\u0119\u0107, o kt\u00f3rych mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 je\u015bli nie w mediach \u015bwiatowych, to przynajmniej w bran\u017cowych. Tego, co sprawia\u0142o, \u017ce nasz region jeszcze nieca\u0142y wiek lub dwa temu by\u0142 wyznacznikiem gospodarczego sukcesu Europy. Niewiele jest dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re zach\u0119caj\u0105 m\u0142odych ludzi do przyjazdu tutaj, albo po prostu do pozostania – do studiowania, badania i poszukiwania, a inwestor\u00f3w do zainteresowania obiecuj\u0105cymi inicjatywami. To nie oznacza, \u017ce takich przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 nie ma w og\u00f3le, ale nie osi\u0105gaj\u0105 one masy krytycznej, w por\u00f3wnaniu z takimi o\u015brodkami jak Warszawa, Gda\u0144sk, Krak\u00f3w i Wroc\u0142aw. Tam odp\u0142ywaj\u0105 kolejne roczniki najlepszych absolwent\u00f3w szk\u00f3\u0142 \u015brednich i ju\u017c po studiach nie wracaj\u0105 \u2013 wzmacniaj\u0105c zar\u00f3wno tamtejszy biznes oparty na wiedzy, jak i zach\u0119caj\u0105c swoim przyk\u0142adem m\u0142odszych koleg\u00f3w i kole\u017canki do tego samego.<\/p>\n\n\n\n

Region, kt\u00f3ry przez dekady zasila\u0142 netto bud\u017cet pa\u0144stwa, niestety nie do ko\u0144ca potrafi wykrzesa\u0107 z siebie dosy\u0107 si\u0142, \u017ceby sam si\u0119 skutecznie przeobrazi\u0107, zreszt\u0105 s\u0105 ku temu potrzebne olbrzymie fundusze, w tym w\u0142a\u015bnie konkretne \u015brodki na badania i rozw\u00f3j. Nie jest te\u017c chyba dostatecznie solidarnie wspierany z poziomu stolicy czy innych region\u00f3w, kt\u00f3re skupione s\u0105 na w\u0142asnych interesach, bez nadmiernych emocji obserwuj\u0105 zacieraj\u0105ce si\u0119 tryby dotychczasowego silnika gospodarki ca\u0142ego kraju. Niedostatek silnej regionalnej reprezentacji w sto\u0142ecznych gabinetach r\u00f3wnie\u017c temu nie sprzyja\u0142. By\u0107 mo\u017ce otwarte w\u0142a\u015bnie w Katowicach Ministerstwo Przemys\u0142u przywr\u00f3ci w tej materii pewn\u0105 r\u00f3wnowag\u0119, ale poka\u017ce to dopiero czas.<\/p>\n\n\n\n

Rezultat dotychczasowych dzia\u0142a\u0144, a w\u0142a\u015bciwie ich niedostatku, jest czytelny niczym osuni\u0119cie si\u0119 kt\u00f3rego\u015b z lokalnych klub\u00f3w pi\u0142karskich z ekstraklasy do drugiej czy trzeciej ligi \u2013 wydobycie si\u0119 z niej wymaga nak\u0142ad\u00f3w, szkolenia, transfer\u00f3w i czasu. A tego wydaje si\u0119 brakowa\u0107, pomimo wysi\u0142k\u00f3w r\u00f3\u017cnych lokalnych cia\u0142 i gremi\u00f3w, mimo pozyskiwania finansowania z funduszy unijnych. Bo \u015bwiat, niczym Liga Mistrz\u00f3w, robi swoje i nie czeka na outsider\u00f3w, kt\u00f3rzy owszem, tak\u017ce strzelaj\u0105 gole na swoich boiskach, ale s\u0105 to zwykle widowiska dla rodzin, znajomych oraz garstki wiernych kibic\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Poni\u017cej zamieszczone jest zestawienie nak\u0142ad\u00f3w na badania i rozw\u00f3j w ci\u0105gu ostatnich dwudziestu lat w poszczeg\u00f3lnych wojew\u00f3dztwach. Mazowieckie wiedzie zdecydowany prym \u2013 tak w uj\u0119ciu bezwzgl\u0119dnym, jak i w przeliczeniu na g\u0142ow\u0119 mieszka\u0144ca. Coraz szybciej goni go Ma\u0142opolska, za\u015b \u015al\u0105skie jest w drugiej lidze wraz z Dolno\u015bl\u0105skim, Pomorskim i Wielkopolsk\u0105. W przeliczeniu na g\u0142ow\u0119 mieszka\u0144ca jest jeszcze gorzej. Czo\u0142\u00f3wka ucieka. A jeszcze w 2015 roku pod wzgl\u0119dem wielko\u015bci inwestycji wyr\u00f3\u017cnia\u0142o si\u0119 tylko wojew\u00f3dztwo sto\u0142eczne. Dzi\u015b lider\u00f3w jest ju\u017c czworo, i nie ma w\u015br\u00f3d nich \u015al\u0105ska. Dlatego tak wa\u017cne jest, \u017ceby zrobi\u0107 wszystko, by nie pozosta\u0107 jedynie w czo\u0142\u00f3wce ksi\u0119gowej obs\u0142ugi \u015bwiata lub konfekcjonowaniu wi\u0105zek elektrycznych. Bo za chwile oka\u017ce si\u0119, \u017ce to pierwsze potrafi sztuczna inteligencja, a to drugie \u2013 automaty. A jedno i drugie projektowane zupe\u0142nie gdzie indziej\u2026<\/p>\n\n\n\n

Ilustracje i wykresy: Dane G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Statystycznego, aktualizowane 09.01.2023 r.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\/Tekst opublikowany w 2023 w portalu slazag.pl, zaktualizowany\/ Wiele m\u00f3wi si\u0119 i pisze o rozwoju wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego, transformacji gospodarczej obszar\u00f3w g\u00f3rniczych, przeobra\u017ceniu gospodarczym regionu. M\u00f3wi si\u0119 i pisze o przekszta\u0142ceniu …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1234","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/dinges.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1234","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/dinges.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/dinges.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/dinges.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/dinges.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1234"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/dinges.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1234\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1247,"href":"http:\/\/dinges.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1234\/revisions\/1247"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/dinges.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1234"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/dinges.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1234"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/dinges.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1234"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}